Piotr Wielki – założyciel Sankt Petersburga, twórca potęgi Rosji


25 kwietnia 2014 | Komentuj

Piotr I pomnik -EduQuesty.plPiotr Wielki nie był typowym władcą rosyjskim. Był niezwykle wysoki (204 cm wzrostu). Nie bał się wysiłku fizycznego, codziennie budził się o godzinie 3 i od razu brał się do pracy. Wierzył, że uczyni z zahukanej, pozostającej jeszcze głęboko w średniowieczu Rusi europejskie mocarstwo. Dzięki jego ogromnemu uporowi, energiczności, ale i bezwzględności, Rosja stała się nowym europejskim cesarstwem.

Spośród wszystkich władców Rosji Piotr Wielki uważany jest za jednego z najwybitniejszych reformatorów. Dzięki doświadczeniom, jakie zdobył podczas podróży zagranicznych oraz informacjom nabytym od carskich doradców, przeprowadził szereg reform:

Reforma administracyjna

  • Przeniesienie stolicy z Moskwy do Petersburga w 1712 r.
  • Zniesienie samodzielności cerkwi, likwidacja urzędu patriarchy, na czele cerkwi stanął sam car
  • Likwidacja Dumy Bojarskiej i powołanie w jej miejsce w 1711 r. Senatu Rządzącego uzależnionego od cara
  • Centralizacja państwa. Podział kraju w 1708 r. na 8 wielkich okręgów administracyjnych, tzw. guberni (moskiewską, ingermenlandzką, smoleńską, kazańską, azowską, sybirską, kijowską, archangielską)
  • Próba reformy sądowniczej

Reforma wojskowa

  • Powołanie regularnej, 200-tysięcznej armii lądowej. Służba wojskowa od 25 lat, obowiązkowa i bezterminowa
  • Utworzenie najsilniejszej na Bałtyku floty wojennej, złożonej z 50 wielkich statków żaglowych i 800 galer (stan pod koniec wojny północnej). Budowa stoczni
  • Wprowadzenie podatków na cele wojskowe: od posiadania brody, łaźni
  • Wyposażenie armii w najnowoczesniejszą broń palną i artylerię. Budowa twierdz

Reforma obyczajowa

  • Zwiększenie udziału kobiet w życiu towarzyskim, na przyjęciach i balach
  • Zakaz noszenia bród przez bojarów oraz nakaz palenia fajek
  • Nakaz uczęszczania do szkół przez szlachtę
  • Otwarcie szkół: Akademii Morskiej (1715 r.) oraz Akademii Nauk (1725 r.) w Petersburgu
  • Uproszczenie alfabetu (zastąpienie pisma starocerkiewno-słowiańskiego przez grażdankę)
  • Wprowadzenie kalendarza juliańskiego zamiast uprzednio stosowanego kalendarza od początku świata, przyjmującego dzień 1 września za początek roku

Reforma gospodarcza

  • Wspieranie rozwoju manufaktur i handlu. W pierwszym ćwierćwieczu XVIII wieku na terenie Rosji powstało ich około dwustu
  • Poparcie dla rozwoju przemysłu. Zapewnienie pożyczek, dostępu do surowców oraz siły roboczej
  • Budowa kanałów śródlądowych

Wojny i ekspansja

Wielka Wojna Północna

Zachęcony przez polskiego króla Augusta II Piotr I zdecydował się na wejście Rosji w skład antyszwedzkiej Ligi Północnej (skupiającej Saksonię, Danię i Brandenburgię). Sojusz liczył na łatwe pokonanie Szwedów. Jednak mimo braku doświadczenia, nowy król szwedzki Karol XII okazał się znakomitym taktykiem. Szwedzi początkowo zdobyli znaczną przewagę zarówno nad Rosją oraz Danią. Armia Karola XII rozbiła pod Narwą pięciokrotnie większą armię rosyjską. Szwedzkie wojska wykorzystały ciężkie warunki pogodowe (głównie oślepiającą zamieć).

Rosjanie szybko odtworzyli jednak swoją armię i wygrali już podczas kolejnej wielkiej bitwy. 8 lipca 1709 r. pod Połtawą armia cara zatriumfowała. Zdziesiątkowana wyjątkowo mroźną zimą armia Karola XII przegrała z dwa razy liczebniejszą armią rosyjską. Jednak traktat pokojowy podpisano dopiero ponad 10 lat później w Nystad. Na jego mocy Piotr I dostał we władanie Inflanty, Estonię, Ingermenlandię i część Karelii. Przełamana tym samym została izolacja Rosji, która stała się liczącym się mocarstwem europejskim. Było to ogromne zwycięstwo Piotra, okupione jednak równie wielkimi kosztami. W Rosji brakowało żelaza, wciąż rekrutowano nowych żołnierzy, jednak zdobycie upragnionego dostępu do Morza Bałtyckiego i ogromne nabytki terytorialne zdawały się być ważniejsze dla cara. Już podczas wojny w 1703 r. Piotr I rozpoczął budowę przyszłej stolicy Rosji, Sankt Petersburga. W dniu podpisania traktatu w Nystad Piotr I został ogłoszony cesarzem Wszechrosji.

Zwycięstwo Rosji w wojnie ze Szwecją zostało uwiecznione w pałacu Piotra Wielkiego w Peterhofie. Główna fontanna w parku pałacu przedstawia biblijnego Samsona otwierającego paszczę lwa, z której wydobywa się w górę 20-metrowy strumień wody. To upamiętnienie zwycięstwa Rosjan nad „szwedzkim lwem” pod Połtawą w dzień biblijnego Samsona w 1709 r. Nieco dalej stoi bliźniacza fontanna, również wyobrażająca Samsona, jednak tym razem pokonującego potwora morskiego. To z kolei alegoria wygranej Rosjan ze Szwedami na morzu.

Wojna o dostęp do Morza Azowskiego

W 1695 r. Piotr Wielki postanowił zdobyć miasto Azow. Jednak pierwsza wyprawa zakończyła się niepowodzeniem. Wojska carskie nie zdołały opanować tureckiej twierdzy. Mimo niepowodzenia car nie zniechęcił się. Już w 1696 r. odbyła się kolejna wyprawa na Azow. Dzięki zbudowaniu floty, w położonym przy tej samej rzece co Azow, Woroneżu, Rosjanie zaatakowali twierdzę z lądu i samej rzeki Donu. Atak zakończył się zwycięstwem wojsk carskich – Azow został zdobyty. Ażeby zdobytą przestrzeń zagospodarować, postanowiono wybudować w tym regionie, nad Morzem Azowskim, jeszcze jedną twierdzę - Taganrog.

Wojna z Persją i w Centralnej Azji

W 1717 r. Piotr I zlecił zorganizowanie wyprawy wojskowej do Azji |rodkowej na tereny zamieszkałe wówczas przez ludność tatarską. Jednak i tu z początku armia rosyjska została szybko rozbita.

Wielki sukces Rosjanie odnieśli dopiero w wojnie z Persją. Wojskom carskim, dowodzonym często podczas tej wyprawy przez cara Piotra I, udało się zdobyć wielkie terytoria okalające od południa i południowego-wschodu M. Kaspijskie. Mocą traktatu pokojowego zawartego w Petersburgu w 1723 r. Rosja anektowała zdobyte prowincje. Jednak oddalone od obu stolic i skłonne do niepokojów społecznych terytoria Rosjanie zdecydowali się oddać Persom już w 1732 r.


Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


8 − = trzy

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>